ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ରଚିଥିଲା ଇତିହାସ: ଜାଣନ୍ତୁ କାହିଁକି ଏହା ଗିନିଜ୍ ବୁକ୍‌ରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସିନେମା ଜଗତରେ ଏମିତି କିଛି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥାଏ, ଯାହା କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ନିଜର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଯାଏ। ଆଜି ଆମେ ସେମିତି ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୪୪ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସିନେମା ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖିଛି। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ହେଉଛି ‘ଗାନ୍ଧୀ’।

ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅବଦାନ

ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଯେ, ଜାତିର ପିତା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଜଣେ ବିଦେଶୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରିଚାର୍ଡ ଆଟେନବରୋଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ ପଛରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ହାତ ଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେହି ସମୟରେ ଭାରତ ସରକାର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୋଟ ବଜେଟର ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଅଂଶ (ପ୍ରାୟ ୬ ମିଲିୟନ ଡଲାର) ସହାୟତା ଆକାରରେ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ନ୍ୟାସନାଲ ଫିଲ୍ମ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ କର୍ପୋରେସନ (NFDC) ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଗିନିଜ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ ରେକର୍ଡ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଶୁଟିଂ

ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କାରଣ ପାଇଁ ‘ଗିନିଜ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ ରେକର୍ଡ’ରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା। ତାହା ହେଉଛି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ‘ଶେଷ ଯାତ୍ରା’ ବା ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି କ୍ରିୟାର ଦୃଶ୍ୟ। ୧୯୮୧ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୩୧ ତାରିଖରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟର ଶୁଟିଂ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଗୋଟିଏ ଦୃଶ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୩ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅତିଥି କଳାକାର (Extras) ବା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା। କୌଣସି ଏକ ସିନେମା ଦୃଶ୍ୟରେ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କ ସମାଗମ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ହୋଇନଥିଲା, ଯାହା ଆଜି ବି ଏକ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ ହୋଇ ରହିଛି।

ଏହି ବିଶାଳ ଜନସମୁଦ୍ରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ଶୁଟିଂକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସେନା ମଧ୍ୟ ସହାୟତାର ହାତ ବଢ଼ାଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ବିନା କୌଣସି ଭିଜୁଆଲ ଇଫେକ୍ଟସ (VFX) ବା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଗ୍ରାଫିକ୍ସରେ ଏତେ ବଡ଼ ଦୃଶ୍ୟକୁ ପରଦାରେ ରୂପାୟନ କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା।

ଓସ୍କାର ବିଜୟ ଏବଂ କଳାକାର

୧୯୮୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ହଲିଉଡ ଅଭିନେତା ବେନ୍ କିଙ୍ଗସଲେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଜୀବନ୍ତ ଅଭିନୟ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ଚକିତ କରିଦେଇଥିଲା। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ୧୯୮୩ ମସିହା ଓସ୍କାର ଆୱାର୍ଡରେ ଧମାଲ ମଚାଇଥିଲା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତା ସମେତ ମୋଟ ୮ଟି ଏକାଡେମୀ ଆୱାର୍ଡ (Oscar) ଜିତିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।

ଏଥିରେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା ରୋହିଣୀ ହଟ୍ଟଙ୍ଗଡ଼ି (କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ ଭୂମିକାରେ), ଓମ ପୁରୀ, ଅମରୀଶ ପୁରୀ ଏବଂ ଆଲୋକ ନାଥଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରତିଭାବାନ କଳାକାରମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ପୋଷାକ ଶିଳ୍ପୀ ଭାନୁ ଆଥାୟା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଓସ୍କାର ବିଜେତା ହେବାର ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।

‘ଗାନ୍ଧୀ’ କେବଳ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ଅହିଂସାର ବାର୍ତ୍ତାକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା। ସରକାରୀ ସହାୟତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଯୋଗୁଁ ଏହା ଆଜି ବି ସିନେମା ପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ସଦୃଶ ହୋଇ ରହିଛି।