ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଇରାନକୁ ଆମେରିକାର ମହଲତ: ଆକ୍ରମଣ ଯୋଜନାକୁ ୫ ଦିନ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ ଟ୍ରମ୍ପ

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ବିବାଦ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ପୂର୍ବ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଇରାନକୁ ଦେଇଥିବା ୪୮ ଘଣ୍ଟିଆ ଅଲ୍ଟିମେଟମ୍ (ଚେତାବନୀ) ଉପରେ ବ୍ରେକ୍ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) କୁ ପୁଣିଥରେ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ଆହୁରି ୫ ଦିନର ସମୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଆମେରିକା ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନର ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ଯୋଜନାକୁ ୫ ଦିନ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଛି।

କ’ଣ ଥିଲା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚେତାବନୀ?

ଗତ ଶନିବାର ଦିନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ଏକ କଡ଼ା ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଯଦି ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନ ଖୋଲେ, ତେବେ ଆମେରିକା ଇରାନର ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ। କିନ୍ତୁ ଏହି ୪୮ ଘଣ୍ଟାର ସମୟସୀମା ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଆକ୍ରମଣକୁ ଟାଳି ଦେଇଛନ୍ତି।

ଆକ୍ରମଣକୁ କାହିଁକି ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ ଟ୍ରମ୍ପ?

ଆକ୍ରମଣକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ପଛର କାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଟ୍ରୁଥ୍ ସୋସିଆଲ’ ରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, “ଗତ ଦୁଇ ଦିନ ଧରି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଭଲ ଏବଂ ଫଳପ୍ରଦ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ଏହି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗିରହିଥିବା ଶତ୍ରୁତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଶେଷ କରିପାରେ ବୋଲି ମୋର ବିଶ୍ୱାସ।” ଆଲୋଚନାର ଏହି ସକାରାତ୍ମକ ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଟ୍ରମ୍ପ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗକୁ ଆସନ୍ତା ୫ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇରାନ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ।

• ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତୈଳ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ।

• ଇରାନ ନିକଟରେ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବହୁତ ବଢ଼ିଯାଇଛି।

• ବ୍ରିଟେନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କିୟର ଷ୍ଟାର୍ମର ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସହ ଫୋନ୍ ଯୋଗେ କଥା ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ବୋଲି ଦୁହେଁ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ଇରାନର ପାଲଟା ଜବାବ ଓ ଧମକ

ଆମେରିକା ଯେତେବେଳେ ଆକ୍ରମଣର ଧମକ ଦେଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଇରାନ ଚୁପ୍ ବସିନଥିଲା। ଇରାନ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ଆମେରିକା ତାଙ୍କ ଦେଶର ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର ବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଥିବା ଆମେରିକା ଏବଂ ତା’ର ସହଯୋଗୀ ଦେଶମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ତୈଳ କାରଖାନା ଏବଂ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ। ଏହା ସହିତ ପୂରା ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ବ୍ୟାପକ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାଇନ୍ ବିଛାଇ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଇରାନ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲା।

ବିଶ୍ୱ ଉପରେ ଏବଂ ଭାରତ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିର ପ୍ରଭାବ ପୂରା ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି।

• ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୧୧୩ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଟ୍ରମ୍ପ ୫ ଦିନର ମହଲତ ଦେବା ପରେ ତୈଳ ଦର ସାମାନ୍ୟ କମି ୧୦୧ ଡଲାରକୁ ଖସି ଆସିଛି।

• ଭାରତ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟ କାରଣରୁ ଭାରତୀୟ ସେୟାର ବଜାରରେ ବଡ଼ ଧରଣର ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା (ଟଙ୍କା) ର ମୂଲ୍ୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ସବୁଠାରୁ ତଳ ସ୍ତରକୁ ଖସିଯାଇଛି।

ଏବେ ଆଗକୁ କ’ଣ ହେବ?

ବର୍ତ୍ତମାନ ପୂରା ବିଶ୍ୱର ନଜର ଆଗାମୀ ୫ ଦିନ ଉପରେ ରହିଛି। ଯଦି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ସଫଳ ହୁଏ ଏବଂ ଇରାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଖୋଲିଦିଏ, ତେବେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଯୁଦ୍ଧକୁ ଏଡାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ବିପଜ୍ଜନକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।