ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ଆମେରିକାର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ

ତେହେରାନ/ୱାଶିଂଟନ୍ (୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬):

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରୁ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଖବର ଆସିଛି। ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାର୍ମିକ ତଥା ରାଜନୈତିକ ନେତା ଆୟାତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମନେଇଙ୍କ ପରଲୋକ ଘଟିଛି। ରବିବାର ସକାଳେ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏହି ଖବର ନିଶ୍ଚିତ କରିଛି। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲର ମିଳିତ ବାୟୁସେନା ଆକ୍ରମଣରେ ୮୬ ବର୍ଷୀୟ ଖାମନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟ ଖେଳିଯାଇଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଅତି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି।

କେମିତି ହେଲା ଆକ୍ରମଣ?

ଶନିବାର ସକାଳେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପକ୍ଷରୁ ‘ଅପରେସନ୍ ଏପିକ ଫ୍ୟୁରି’ (Operation Epic Fury) ନାମରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ତେହେରାନସ୍ଥିତ ଖାମନେଇଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ କମ୍ପାଉଣ୍ଡକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ପ୍ରବଳ ବୋମାମାଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଟ୍ୱିଟ୍ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଇରାନବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିପାଇବାର ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ।”

ଇରାନରେ ୪୦ ଦିନିଆ ଶୋକ

ଖାମନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇରାନ ସରକାର ଦେଶରେ ୪୦ ଦିନିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ଆସନ୍ତା ୭ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରକାରୀ ଛୁଟି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଖାମନେଇଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଝିଅ, ନାତି ଏବଂ କିଛି ବରିଷ୍ଠ ସାମରିକ ଅଧିକାରୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବୋମାମାଡ଼ରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଇରାନର ପାରମାଣବିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାରକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହି ‘ପ୍ରି-ଏମ୍ପଟିଭ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍’ କରାଯାଇଥିବା ଆମେରିକା ଦାବି କରିଛି।

ଭାରତ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଘଟଣା ପରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହେବା ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ଭାରତ ସରକାର ନିଜର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଲୋକ ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ କାମ କରୁଥିବାରୁ, ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ପରିବାର ଲୋକେ ଚିନ୍ତାରେ ଅଛନ୍ତି।

କିଏ ହେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ?

ଖାମନେଇ ୧୯୮୯ ମସିହାରୁ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇରାନର ‘ଆସେମ୍ବଲି ଅଫ ଏକ୍ସପର୍ଟସ୍’ (Assembly of Experts) ନୂଆ ନେତା ଚୟନ କରିବେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ପୁଅ ମୋଜତାବା ଖାମନେଇଙ୍କ ନାମ ଚର୍ଚ୍ଚାର ଶୀର୍ଷରେ ରହିଛି।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାଡ଼ କରିଛି। ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କାରେ ରହିଛି।