ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ ସହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଦ୍ୱାଦଶ କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ୨୦୨୬

ଭୁବନେଶ୍ୱର: କଳିଙ୍ଗ ଲିଟେରାରୀ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ (କେଏଲ୍‌ଏଫ) ବା କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବର ଦ୍ୱାଦଶ ସଂସ୍କରଣ ଆଜି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ମେଫେୟାର କନ୍‌ଭେନ୍‌ଶନଠାରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ସାହିତ୍ୟ, ବିଚାରଧାରା, କଳା ଓ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଲୋଚନାର ଏକ ଚାରି ଦିବସୀୟ ସଙ୍ଗମର ଆରମ୍ଭକୁ ଚିହ୍ନିତ କରୁଛି । ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଓଡିଶା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ଏହି ମହୋତ୍ସବ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ବୌଦ୍ଧିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ସୁଦୃଢ କରିଛି ।
ଏହି ଅବସରରେ ଓଡିଶାର ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହଦେଓ କହିଛନ୍ତିଯେ, “ସାହିତ୍ୟକୁ ଏକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବିଭାଜନ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଏକାଠି କରିଥଶଏ, ଓଡିଶାର ଇତିହାସ ସହ ଜଡିତ ନ୍ୟାୟ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ସମାନ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ । ସେ ଓଡିଶାର ସମସ୍ତ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିଥିବାରୁ କେଏଲ୍‌ଏଫକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ, ଧ୍ରୁବୀକରଣର ଯୁଗରେ, ସାହିତ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମତା, ବାର୍ତା ଓ ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ, ଯାହା ବିଶ୍ୱରେ ବିଚାରଧାରା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡିଶାର ସ୍ଥାନକୁ ସଶକ୍ତ କରୁଛି ।”
ସାହିତ୍ୟର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭୂମିକାକୁ ହାଇଲାଇଟ କରି ରାଜ୍ୟସଭାର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରୀ ହରିବଂଶ ନାରାୟଣ ସିଂହ କହିଛନ୍ତି, “ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ଆଲୋଚନା ଓ ନୈତିକ ପ୍ରତିଫଳନକୁ ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିଥାଏ । କେଏଲ୍‌ଏଫ ଏକ ସାର୍ଥକ ମଂଚରେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ୱରଗୁଡିକ ଆମର ସାମୂହିକ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ରୂପ ଦେଉଥିବା ବିଚାରଧାରାଗୁଡିକ ସହ ନିୟୋଜିତ ହେଉଛନ୍ତି ।”
ସେହିପରି ସୀମାପାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଯୋଗଦାନ ଉପରେ ମହତ୍ୱ ଦେଇ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ମାନ୍ୟବର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଡଃ ଉପାଲି ପନ୍ନିଲାଜେ କହିଛନ୍ତି, “କେଏଲ୍‌ଏଫ ଭଳି ମହୋତ୍ସବଗୁଡିକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଗକୁ ଗଭୀର କରୁଛି । ସାହିତ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ ଏବଂ ଦେଶଗୁଡିକୁ ମିଳିତ ଇତିହାସ ଓ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ପୁନଃଆବିଷ୍କାର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।”
ମହୋତ୍ସବରେ ଓଡିଶା ସରକାରଙ୍କ ଓଡିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୁରଜ କହିଛନ୍ତି, “ଓଡିଶା ହେଉଛି ସେହି ରାଜ୍ୟ ଯେଉଁଠାରେ ଖଣ୍ଡା, ଚେତନା ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇଥାଏ । ଏକ ସମାଜ କେବଳ ସିମେଂଟ ନୁହେଁ ବରଂ ଚେତନା ଓ ବିବେକ ଆଧାରରେ ଗଠନ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ଏହାର ରକ୍ଷକ ଅଟେ । ଏଆଇର ଯୁଗରେ ସାହିତ୍ୟ ମାନବିକ ବୁଦ୍ଧି ଶକ୍ତିର ପ୍ରକୃତ ପରିମାପ ଭାବେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖିଛି । ଏହି ବିରାସତକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଆମେ ଲ ଲକ୍ଷ ବିରଳ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଡିଜିଟାଲୀକରଣ କରିଛୁ ଏବଂ ଲେଖକଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଫେଲୋସିପ ଲଂଚ କରିଛୁ, ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଓଡିଶାକୁ ଭାରତର ବୌଦ୍ଧିକ ରାଜଧାନୀରେ ପରିଣତ କରିବା ।”
ଲୋକପ୍ରିୟ ଲେଖିକା ଓ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଡଃ ପ୍ରତିଭା ରାୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ, “ସାହିତ୍ୟ ହେଉଛି ସମାଜର ବିବେକ । ଯୁବ ଲେଖକ ଓ ବିବିଧ କାହାଣୀ ଉପରେ କେଏଲଏଫର ମହତ୍ୱ ନିଶ୍ଚିତ କରୁଛି ଯେ, ଏହି ବିବେକ ଉତ୍ସାହପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମାବେଶୀ ଓ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ରହିଛି ।”
ମହୋତ୍ସବର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଉପରେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରି କେଏଲ୍‌ଏଫର ସିଇଓ ଓ ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଶ୍ରୀ ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ କହିଛନ୍ତି, “କେଏଲ୍‌ଏଫକୁ ଏଭଳି ଏକ ମଂଚ ଭାବେ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ସାହିତ୍ୟ ସମସାମୟିକ ବାସ୍ତବତା ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବନା ସହିତ ଜଡିତ ହୋଇଥାଏ । ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡିକରେ ଏହା ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୋରମ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ଯାହା ସଂସ୍କୃତି, ଭାଷା ଓ ବିଚାରଧାରାକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ସହ ଓଡିଶାର ଭୌତିକ ପରମ୍ପରାଗୁଡିକ ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଟିତ ରହିଛି ।”
ମହୋତ୍ସବର ଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କେଏଲ୍‌ଏଫର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ରଶ୍ମୀ ରଞ୍ଜନ ପରିଡା କହିଛନ୍ତି, “କେଏଲ୍‌ଏଫ ପଛରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଭାଷା, ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ବିଷୟଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଥିଲା । ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ସଂସ୍କରଣ ଆମର ବିଶ୍ୱାସକୁ ସୁଦୃଢ କରିଛି ଯେ, ସାହିତ୍ୟ ଏକ ଜଟିଳ ଦୁନିଆରେ ଆଲୋଚନା, ସମାନୁଭୂତି ଓ ସୂଚିତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ରୂପ ଦେଇପାରିବ ।”
ଏହି ଉଦ୍‌ଘାଟନୀ ସମାରୋହରେ ଡଃ ବିନୋଦ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ମେଡ୍ ଇନ ନେପାଳ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଅଶୋକ କୁମାର ବଳଙ୍କ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ପତ୍ରାବଳୀ ପୁସ୍ତକ ସମେତ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପୁସ୍ତକଗୁଡିକର ଉନ୍ମୋଚନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।
ସମାରୋହ ସମୟରେ ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଡଃ ବିନୋଦ ଚୌଧୁରୀଙ୍କୁ କଳିଙ୍ଗ ଇଂଟରନ୍ୟାଶନାଲ ଲିଭିଙ୍ଗ ଲିଜେଣ୍ଡ ଆୱାର୍ଡ, ଶ୍ରୀ ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ପତିଙ୍କୁ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟେରାରୀ ଆୱାର୍ଡ, ଡେଜି ରକ୍‌ୱେଲଙ୍କୁ କଳିଙ୍ଗ ଇଂଟରନ୍ୟାଶନାଲ ଲିଟେରାରୀ ଆୱାର୍ଡ, ରଞ୍ଜନା ନିରୌଲାଙ୍କୁ କଳିଙ୍ଗ ଲିଟେରାରୀ ଆୱାର୍ଡ (ଯୁବ ଲେଖକ), ପଣ୍ଡିତ ହରମୋହନ ଖଂଟିଆ ଓ ଶ୍ରୀ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦୋରାଙ୍କୁ ଓଡିଶା ଲିଭିଙ୍ଗ ଲିଜେଣ୍ଡ ଆୱାର୍ଡ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ଏଥିସହିତ କେଏଲ୍‌ଏଫ-ପେଙ୍ଗୁଇନ ରିଭ୍ୟୁ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ ଓ କେଏଲ୍‌ଏଫ-ସମ୍ବାଦ ବୁକ୍ ରିଭ୍ୟୁ ଆୱାର୍ଡ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ମହୋତ୍ସବରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଗ୍ରାମାଂଚଳ ବିକାଶ, ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମୁଦାୟ ସଶକ୍ତିକରଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡଃ ଉପାଲୀ ପନ୍ନିଲାଜେ, ଶିଳ୍ପପତି ଓ ସମାଜସେବୀ ଡଃ ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ସାମଲ ଏବଂ ସମ୍ବାଦ ଗ୍ରୁପର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତନୟା ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବର ସିଇଓ ଓ ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଶ୍ରୀ ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ ଏବଂ କେଏଲ୍‌୍‌ଏଫର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ରଶ୍ମୀ ରଞ୍ଜନ ପରିଡା ଏହି ସମାରୋହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।
‘ସୀମା ବିନା ସାହିତ୍ୟ’ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ସ୍ଥାପିତ କଳିଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ ୨୦୨୬ ବାର୍ତା, ପଠନ, ପ୍ରଦର୍ଶନ ଓ କଳା-ଭିତିକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ଓ ବିଦଶରୁ ବହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ, ନୀତିନିର୍ମାତା, କୂଟନୀତିଜ୍ଞ, କଳାକାର ଓ ଚିନ୍ତନକାରୀଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିଛି । ଏହି ମହୋତ୍ସବ ଆସନ୍ତା ଜାନୁଆରୀ ୧୧ ତାରିଖ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବ, ଯାହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଂଚରେ ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭୌତିକ ଆଲୋଚନାକୁ ନୂଆ ରୂପ ଦେବାରେ ଓଡିଶାର ଭୂମିକାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ କରିବ ।