ପ୍ରଖ୍ୟାତ ହିନ୍ଦୀ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଲେଖିକା ମମତା କାଳିଆ ଏବଂ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ମଣିପୁରୀ ଲେଖିକା ଆରମ୍ବମ୍ ଓଙ୍ଗବି ମେମଚୌବି ‘ଆକାଶଦୀପ ସମ୍ମାନ’ରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ଭୁବନେଶ୍ୱର: ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନରେ ବ୍ୟାପକ ଅବଦାନ ପାଇଁ, ୨୦୨୫ ପାଇଁ ଅମର ଉଜାଲାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ସମ୍ମାନ, ‘ଆକାଶଦୀପ’ ପୁରସ୍କାର, ହିନ୍ଦୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହିନ୍ଦୀ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଲେଖିକା ମମତା କାଳିଆଙ୍କୁ ଏବଂ ଅଣ-ହିନ୍ଦୀ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ବର୍ଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଣିପୁରୀ ଲେଖିକା ଆରମ୍ବମ୍ ଓଙ୍ଗବି ମେମଚୌବିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯିବ।
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଜାତିସଂଘ ୧୯୭୫କୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ବର୍ଷ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ୨୦୨୫ ଏହାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜୟନ୍ତୀ ବର୍ଷ ଏବଂ ୨୦୨୬କୁ ଜାତିସଂଘ ଦ୍ୱାରା କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି ଦୁଇ ମହିଳା ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ପୁରସ୍କାରକୁ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମତା ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଏହି ସମ୍ମାନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ୫୦୦,୦୦୦ଟଙ୍କା ନଗଦ ପୁରସ୍କାର, ଏକ ମାନକପତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଗଙ୍ଗା ମୂର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନୀତ କରାଯିବ।
ଅରମ୍ବମ୍ ଓଙ୍ଗବି ମେମଚୌବି ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ମଣିପୁରୀ ସାହିତ୍ୟିକ, ଯିଏ ନିଜର ଲେଖନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପନିବେଶୋତ୍ତର ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ନାରୀ ପରିଚୟ ବିଷୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମନାମ ଡ଼ା. ଥୌନାଓଜମ୍ ଚାନୁ ଇବେମହାଲ। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୭ ତାରିଖରେ ହୋଇଥିଲା। ମେଇତେଇ ପୌରାଣିକ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଆଧାର କରି ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଶେଷଭାବେ ପରିଚିତ। ଆଧୁନିକ ମଣିପୁରୀ ସାହିତ୍ୟରେ ସେ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱର ଭାବେ ପରିଗଣିତ।
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ହିନ୍ଦୀ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ ‘ଆକାଶଦୀପ ପୁରସ୍କାର’ ପାଇଁ ମନୋନୀତ ମମତା କାଲିଆଙ୍କ ଜନ୍ମ ୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୦ତାରିଖରେ ହୋଇଥିଲା। ନାରୀବାଦର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲହରୀ ସମୟରେ ନିଜ ଲେଖନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଏକ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ସେ ଏକ ଡଜନରୁ ଅଧିକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ରଚନା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ସାମାଜିକ ଜଟିଳତା ଓ ନାରୀ ପରିଚୟ ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷକୁ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱର ଦେଇଥିବା ଲେଖିକା ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଆକାଶଦୀପ ସମ୍ମାନର ଅଧୀନରେ, ହିନ୍ଦୀ ସହିତ କନ୍ନଡ, ମରାଠୀ, ବଙ୍ଗାଳୀ, ଓଡ଼ିଆ, ମାଲାୟଲମ ଓ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାର ପ୍ରମୁଖ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଆସିଛନ୍ତି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ମଣିପୁରୀ ଭାଷାକୁ ବାଛାଯାଇଛି।
ଅଣ-ହିନ୍ଦୀ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀରେ ଗିରିଶ କର୍ଣ୍ଣଡ, ଭାଲଚନ୍ଦ୍ର ନେମାଡେ, ଶଙ୍ଖ ଘୋଷ, ପ୍ରତିଭା ରାୟ, ଏମ.ଟି. ବାସୁଦେବନ ନାୟାର ଓ ସୀତାଂଶୁ ଯଶସଚେନ୍ଦ୍ର ପରି ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ଏହି ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମଭର ସିଂହ, ଜ୍ଞାନରଞ୍ଜନ, ବିଶ୍ୱନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ, ଶେଖର ଜୋଶୀ, ବିନୋଦ କୁମାର ଶୁକ୍ଳା ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ମିଶ୍ର ଆକାଶଦୀପ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
ଅମର ଉଜାଲାର ଗୋଷ୍ଠୀ ପରାମର୍ଶଦାତା ଓ ‘ଶବ୍ଦ ସମ୍ମାନ’ର ସଂଯୋଜକ ଯଶୱନ୍ତ ବ୍ୟାସ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତୀୟ ଭାଷାମାନଙ୍କର ସାମୂହିକ ସାହିତ୍ୟିକ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଆଧାର କରି ଅମର ଉଜାଲା ଫାଉଣ୍ଡେସନ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ‘ଶବ୍ଦ ସମ୍ମାନ’ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ‘ଆକାଶଦୀପ ସମ୍ମାନ’ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଏହା ସହିତ ବର୍ଷର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସାହିତ୍ୟ କୃତିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ‘ଭାଷା-ବନ୍ଧୁ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର’ ଆନ୍ତଃ-ଭାଷାଗତ ସହଯୋଗକୁ ଉଜାଗର କରେ।
ଅମର ଉଜାଲା ଶବ୍ଦ ସମ୍ମାନ– ୨୦୨୫ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିନ୍ଦୀ କୃତିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି—
‘ଛାପ’ କବିତା ବର୍ଗରେ ସବିତା ସିଂହଙ୍କ କବିତା ସଂଗ୍ରହ “ବାସନା ଏକ ନଦୀ କା ନାମ ହୈ” ସର୍ବୋତ୍ତମ କୃତି ଭାବେ ଚୟନିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଅଣ-କାଳ୍ପନିକ ବର୍ଗରେ ନୈଶ ହାସନଙ୍କ “ମୁତାହ” କୃତିକୁ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି, କଳ୍ପିକ ବର୍ଗରେ ଶହାଦତଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ “କର୍ଫ୍ୟୁ କି ରାତ” ସର୍ବୋତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇବ। ଭାରତୀୟ ଭାଷା ଅନୁବାଦ ଶ୍ରେଣୀରେ, ପ୍ରଦୀପ ଦାସଙ୍କ ମୂଳ ଓଡ଼ିଆ କୃତିର ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦ “ଚାରୁ ଚିଭର ଔର ଚର୍ଯା” ପାଇଁ ସୁଜାତା ଶିବେନଙ୍କୁ ‘ଭାଷା-ବନ୍ଧୁ’ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
ଏହା ସହିତ, ଲେଖକଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ ହେଉଥିବା ‘ଥାପ’ ପୁରସ୍କାର ମନୀଷ ଯାଦବଙ୍କ “ସୁଧାରଗୃହ କି ମାଲିକାୟେନେନ” ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ଏହି ପୁରସ୍କାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଜେତାଙ୍କୁ ୧,୦୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାର ନଗଦ ପୁରସ୍କାର, ଏକ ମାନକପତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଗଙ୍ଗା ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। କବି ବର୍ଷା ଦାସ, ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଲେଖକ ବିଭୂତି ନାରାୟଣ ରାୟ, କାହାଣୀକାର ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ଆସ୍ଥାନା, ଲେଖକ-ଅନୁବାଦକ ଦାମୋଦର ଖଡସେ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପକାର ବଳରାମଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଜୁରି ଏହି କୃତିଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଥିଲେ। ଅମର ଉଜାଲା ଶବ୍ଦ ସମ୍ମାନ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।