ଏନ୍ପିସିଆଇ ପକ୍ଷରୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଂଟ୍ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ “ଷ୍ଟପ୍, ଥିଙ୍କ୍, ଆକ୍ଟ” ଅଭିଯାନ
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଂଟ୍ ବିପ୍ଳବକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଥିବା ସଂସ୍ଥା ନ୍ୟାସନାଲ୍ ପେମେଂଟ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଏନ୍ପିସିଆଇ) ପକ୍ଷରୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଂଟ୍ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ “ଷ୍ଟପ୍, ଥିଙ୍କ୍, ଆକ୍ଟ” ନୀତିକୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ଡିଜିଟାଲ୍ କାରବାର ବଢ଼ିବା ସହିତ ଏନ୍ପିସିଆଇ ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ଏବଂ ଠକାମିରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ପରିଚାଳନା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି।
ୟୁପିଆଇର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁରକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା
ୟୁନିଫାଇଡ୍ ପେମେଂଟ୍ ଇଂଟରଫେସ୍ (ୟୁପିଆଇ) ଭାରତରେ ଡିଜିଟାଲ୍ କାରବାରର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଛି ଯାହା ୨୦୨୪ରେ ସମୁଦାୟ ପେମେଂଟ୍ ପରିମାଣର ୮୩% ଅଟେ। ୨୦୨୫ ଜୁନ୍ରେ ୟୁପିଆଇରେ ୧୮.୪୦ ବିଲିୟନ୍ କାରବାର ହୋଇଥିଲା ଯାହା ପରିମାଣରେ ୩୨% ଏବଂ ମୂଲ୍ୟରେ ୨୦% ବୃଦ୍ଧିକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ଗତ ପାଂଚ ବର୍ଷରେ ୟୁପିଆଇର ବ୍ୟବହାର ୭୪% ଚକ୍ରବୃଦ୍ଧି ହାରରେ (ସିଏଜିଆର୍) ବଢ଼ିିଛିି, ଯାହା ଏହାକୁ କାରବାର ପରିମାଣରେ ସର୍ବବୃହତ୍ ରିଟେଲ୍ ପେମେଂଟ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ କରିଛି। ଆରମ୍ଭରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୟୁପିଆଇରେ ୪୬୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଅନନ୍ୟ ଉପଭୋକ୍ତା ଯୋଡ଼ିପାରିଛି।
ଏନ୍ପିସିଆଇର ବହୁସ୍ତରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା
ୟୁପିଆଇ କେବଳ ସୁବିଧା ନୁହେଁ, ଏହାର ମଜଭୁତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରବାରର ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରୁଛି। ଏନ୍ପିସିଆଇ ପକ୍ଷରୁ ଡିଭାଇସ୍ ବାଇଣ୍ଡିଂ ପରି ଉନ୍ନତ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଏବଂ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏହି ବିଶେଷତା ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଖାତାକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୋବାଇଲ୍ ଡିଭାଇସ୍ ସହିତ ଲିଙ୍କ୍ କରୁଛି ଯାହାଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ଡିଭାଇସ୍ ବିନା କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ ଏହାକୁ ହାସଲ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୟୁପିଆଇରେ ଦୁଇ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପ୍ରାମାଣିକରଣ ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କୁ କାରବାର ଅନୁମୋଦନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ୟୁପିଆଇ ପିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ପରିଚୟ ଯାଂଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ଏନ୍ପିସିଆଇର ଚିଫ୍ ରିସ୍କ ଅଫିସର ବିଶ୍ୱନାଥ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ସୋସିଆଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଠକମାନେ ଲୋଭ, ଭୟ ଏବଂ ଅଜ୍ଞତା ଭଳି ମାନବୀୟ ପ୍ରବୃତିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଠକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା କାରବାର ଅନୁମୋଦନ କରିବାକୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଂଟ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ଠକାମିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଠକାମିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ, ନଗଦ ବିହୀନ ଅର୍ଥନୀତି ଗଠନ କରିବ।”
ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶବଳୀ: କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ?
ୟୁପିଆଇରେ ମଜଭୁତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଠକମାନେ ସୋସିଆଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ତେଣୁ, ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ଏନ୍ପିସିଆଇ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି:
– ଷ୍ଟପ୍ (ଅଟକିଯାଆନ୍ତୁ): ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଫୋନ୍, ମେସେଜ୍ କିମ୍ବା ଇମେଲ୍ ଆସିଲେ ତାହାର ଉତ୍ତର ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଅଟକନ୍ତୁ।
– ଥିଙ୍କ (ଭାବନ୍ତୁ): ଦାବିକୁ ଯାଂଚ କରନ୍ତୁ, କମ୍ପାନିର ଅଫିସିଆଲ୍ ୱେବସାଇଟ୍ କିମ୍ବା ଗ୍ରାହକ ସେବା ହେଲପଲାଇନ୍ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ।
– ଆକ୍ଟ (ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତୁ): ସନ୍ଦେହଜନକ ଅନୁରୋଧକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଠକାମିର ପ୍ରୟାସ ବିଷୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପ୍ରାଧିକରଣକୁ ତୁରନ୍ତ୍ ଅବଗତ କରନ୍ତୁ।
କିଭଳି ଠକାମି ବିଷୟରେ ଜଣାଇବେ?
ଠକାମି ସନ୍ଦେହ ହେଲେ ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ତୁରନ୍ତ୍ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜଣାଇବା ଉଚିତ୍। ସନ୍ଦେହଜନକ ମାମଲା ଜାତୀୟ ସାଇବର୍ ଅପରାଧ ହେଲପଲାଇନ୍ (୧୯୩୦) କିମ୍ବା ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସାଇବର୍ କ୍ରାଇମ୍ ରିପୋର୍ଟିଂ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ (https://cybercrime.gov.in) ରେ ରିପୋର୍ଟ୍ କରାଯାଇପାରିବ। ସେହିପରି ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ମଧ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ୍ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମେସେଜ୍, ସ୍କ୍ରିନଶସଟ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ସଂରକ୍ଷିତି ରଖିବା ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।
ସଚେତନ ଏବଂ ସଜାଗ ରହି ଉପଭୋକ୍ତାମାନେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଂଟ୍ ସୁବିଧା ଉପଭୋଗ କରିବା ସହିତ ନିଜ ଟଙ୍କା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରିବେ। ୟୁପିଆଇ ଭାରତର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଂଟ୍ ଅନୁଭୂତି ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ରହିଛି।
Comments are closed.